SON.TV/AĞRI
Dünyanın onlarca yıldır tartıştığı Durupınar Formasyonu bu kez modern jeofizik yöntemler ve doğrudan karot örnekleriyle araştırılıyor.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Cenker Atila başkanlığındaki uluslararası ve multidisipliner ekip, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki gemi biçimli oluşumda 2026 yılı saha çalışmalarını yürütüyor.
Çalışmaya farklı ülkelerden arkeologlar, jeologlar, toprak bilimcileri ve teknik uzmanlar katılıyor. Noah’s Ark Scans ekibi de projede işbirliği yapıyor.
ARAŞTIRMA RESMÎ İZİNLE YÜRÜTÜLÜYOR
Durupınar’daki 2026 araştırma projesi haziran ayında resmî izin aldı.
Proje kapsamında oluşumun doğrudan kazılarak açılması yerine jeolojik ve jeofizik yöntemlerle incelenmesi, yüzey ve yüzey altından elde edilen verilerin karşılaştırılması amaçlanıyor.
Saha çalışmalarında hassas GPS ölçümleri, yer radarı olarak bilinen GPR, LiDAR, elektrik özdirenç yöntemleri, dijital modelleme, toprak örneklemesi ve karot sondajlarından yararlanılıyor.
YERALTI 3 BOYUTLU OLARAK MODELLENDİ
Araştırmanın dikkat çeken bölümlerinden birini yüzey altı görüntüleme çalışmaları oluşturdu.
Ekip, elde edilen veriler üzerinden formasyonun iki ve üç boyutlu modellerini hazırladı.
Araştırma ekibinin açıklamalarına göre taramalarda doğrusal özellikler, dik açıya benzeyen kesişimler, katmanlı anomaliler ve uzamış boşluklar belirlendi.
Ancak bu yapıların insan yapımı olduğuna ilişkin henüz bilimsel bir sonuç açıklanmadı.
Tespit edilen anomalilerin ne olduğunun belirlenebilmesi için jeofizik verilerin karotlardan elde edilecek fiziksel örneklerle karşılaştırılması gerekiyor.
ŞİMDİ 18 METRELİK SONDAJLAR YAPILIYOR
2026 çalışmasının en önemli aşamalarından biri ise derin karot sondajları oldu.
Formasyonun hem içerisinde hem de karşılaştırma yapılabilmesi amacıyla dışındaki kontrol noktalarında sondaj gerçekleştiriliyor.
Çalışmalarda yaklaşık 18 metre derinliğe kadar inilerek sürekli karot örnekleri çıkarılıyor.
Elde edilen toprak, tortu ve organik içerikli tabakalar laboratuvar incelemesine gönderiliyor.
Analizlerde örneklerin mineralojik, organik ve stratigrafik özelliklerinin belirlenmesi hedefleniyor.
SONDAJ UCU SERT TABAKADA KIRILDI
Sahadan duyurulan son gelişmelerden biri de sondaj sırasında yaşandı.
Araştırma ekibinin açıklamasına göre formasyon içerisindeki sondaj noktalarından birinde yaklaşık 4-5 metre derinlikte son derece sert bir tabakayla karşılaşıldı ve sondaj ucu kırıldı.
Proje ekibi bunun taşlaşmış veya yüksek oranda mineralleşmiş ahşap olabileceği ihtimalini araştıracağını açıkladı.
Ancak söz konusu tabakanın ahşap olduğuna ilişkin doğrulanmış bir laboratuvar sonucu henüz bulunmuyor.
Numunelerin niteliğini yapılacak analizler ortaya koyacak.
GOPHER YERALTI BOŞLUKLARINA GİRECEK
Araştırmanın bir sonraki aşamasında dikkat çekici bir teknoloji kullanılacak.
GOPHER adı verilen, yüksek çözünürlüklü kamerayla donatılmış özel bir yeraltı keşif aracının sondaj deliklerinden içeri gönderilmesi planlanıyor.
Aracın daha önce jeofizik taramalarla belirlenen boşlukları ve anomalileri görüntülemesi hedefleniyor.
Böylece geniş çaplı bir kazı yapılmadan formasyonun iç yapısından doğrudan görüntü elde edilmesi amaçlanıyor.
PEKİ METAL ÇİVİ VE PERÇİNLER?
Durupınar hakkındaki en eski ve tartışmalı iddialardan biri de bölgede metal çiviler, perçinler, rondelalar ve bağlantı parçalarına benzeyen buluntular olduğu yönünde.
Bu iddialar özellikle 1970 ve 1980’lerde bölgede araştırma yapan isimlerin çalışmalarına dayanıyor.
Bazı araştırmacılar metal dedektörlerinin formasyon üzerinde belirli bir düzen içerisinde sinyal verdiğini öne sürerek bunların büyük bir ahşap yapıda kullanılan metal bağlantı elemanları olabileceğini savundu.
Ancak bu iddialar bilim dünyasında doğrulanmış durumda değil.
Daha sonraki jeolojik incelemelerde “metal bağlantı parçaları” olduğu ileri sürülen bazı örneklerin magnetit ve limonit gibi doğal demir içeren mineraller olduğu yönünde bulgular yayımlandı.
Bu nedenle eski “çivi ve perçin” iddiaları, 2026 araştırmasının kanıtlanmış bulguları arasında yer almıyor.
1959’DAN BERİ TARTIŞILIYOR
Durupınar Formasyonu, 1959 yılında hava fotoğraflarının incelenmesi sırasında Yüzbaşı İlhan Durupınar tarafından fark edildi.
Yaklaşık 157-160 metre uzunluğundaki gemi biçimli oluşum daha sonra uluslararası araştırmacıların ilgisini çekti.
Bir grup araştırmacı formasyonun insan yapımı büyük bir geminin kalıntıları olabileceğini savunurken, jeologların önemli bir bölümü oluşumu doğal jeolojik süreçlerle açıklayan çalışmalar yayımladı.
Dolayısıyla Durupınar’ın Nuh’un Gemisi olduğu bugün itibarıyla bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
KARARI LABORATUVAR VERİLERİ VERECEK
2026 araştırmasının önceki çalışmalardan en önemli farklarından biri, yüzey altı taramalarının doğrudan alınan karot örnekleriyle karşılaştırılacak olması.
Karotlarda bulunan organik içerikli katmanların yaşı ve niteliği, mineral yapısı ve çevredeki kontrol noktalarından alınan örneklerle farklılık gösterip göstermediği araştırılacak.
Radar sonuçlarının işlenmesi ve laboratuvar analizlerinin tamamlanmasının ardından bilimsel değerlendirme yapılması bekleniyor.
Prof. Dr. Cenker Atila başkanlığındaki ekibin çalışmalarının 2027 yılında da devam etmesi planlanıyor.
Şimdilik bilimsel olarak söylenebilecek sonuç net: Durupınar’ın Nuh’un Gemisi olup olmadığı henüz belirlenmedi. 18 metreye ulaşan sondajlardan çıkarılan örneklerin laboratuvar sonuçları ve yüzey altından alınacak yeni görüntüler, oluşumun gerçek yapısının anlaşılmasında belirleyici olacak.
ETİKETLER: #NuhunGemisi #Durupınar #AğrıDağı #Doğubayazıt #CenkerAtila #NoahsArk #Arkeoloji #GPR #KarotSondajı #SivasCumhuriyetÜniversitesi
