SON.TV/ANKARA
Çocuk adalet sisteminde kapsamlı değişiklikler öngören Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki görüşmelerin ardından kabul edildi.
TBMM’ye 14 Temmuz 2026 tarihinde sunulan, 2/3771 esas ve 286 sıra sayısıyla görüşülen düzenleme; çocukların korunması, ağır suçlar karşısında caydırıcılığın artırılması, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önlenmesi ve rehabilitasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi amacıyla hazırlandı.
18 maddeden oluşan düzenlemeyle Türk Ceza Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu’nun da aralarında bulunduğu 7 kanunda değişiklik yapılması öngörüldü.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, çocuk adalet sisteminin daha güçlü ve caydırıcı bir yapıya kavuşturulduğunu belirtti.
ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI İLE TOPLUM GÜVENLİĞİ BİRLİKTE ELE ALINACAK
Yeni kanunun çocukların üstün yararını esas alan bir yaklaşım taşıdığını belirten Adalet Bakanı Akın Gürlek, ağır suçlarla mücadelede toplumun güvenlik ve adalet beklentisinin de dikkate alındığını söyledi.
Bakan Gürlek, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Çocuk adalet sistemimizi daha güçlü, daha caydırıcı ve çocuğun üstün yararını esas alan bir yapıya kavuşturan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Gazi Meclisimizde kabul edilerek yasalaştı.”
Gürlek, düzenlemenin çocukları yalnızca cezalandırmaya değil, onları suç ortamından uzaklaştırmaya, rehabilite etmeye ve yeniden topluma kazandırmaya yönelik mekanizmalar da içerdiğini vurguladı.
AĞIR SUÇLARDA HÂKİME DAHA GENİŞ TAKDİR YETKİSİ
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından birini, 12-15 ve 15-18 yaş gruplarındaki çocuklar hakkında uygulanacak ceza indirimleri oluşturuyor.
TBMM’de görüşülen düzenlemeye göre kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama gibi ağır suçlarda hâkime daha geniş takdir yetkisi tanınıyor.
Somut olayda kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş biçimi, güdülen amaç ve saik ile çocuğun daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı değerlendirilebilecek.
Bu şartların bulunması hâlinde 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi uygulanmaması; 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında ise bir üst yaş grubuna ait ceza rejiminin uygulanması konusunda hâkime takdir yetkisi veriliyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, söz konusu değişikliği şöyle değerlendirdi:
“Yeni düzenlemeyle ağır suçlarda daha caydırıcı yaptırımların önü açıldı, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasına karşı mücadele güçlendirildi ve 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu hâle getirildi.”
“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” YERİNE “ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK”
Kanunla çocuk adalet sisteminin kullandığı hukuki terminolojide de önemli bir değişikliğe gidildi.
Mevzuatta bulunan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi, “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirildi. Böylece hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan çocuğun daha soruşturma veya kovuşturma aşamasında suçla özdeşleştirilmesinin önüne geçilmesi hedeflendi.
Bakan Akın Gürlek, göreve geldikleri ilk günlerden itibaren çocukları suçla özdeşleştiren kavram ve uygulamaları değiştireceklerini söylediklerini hatırlattı.
Gürlek, şunları kaydetti:
“Bu kapsamda ‘suça sürüklenen çocuk’ yerine ‘adli süreçteki çocuk’ kavramını hukuk sistemimize kazandırmış olduk.”
Yeni kavramın masumiyet karinesini ve çocuk odaklı yaklaşımı daha güçlü biçimde yansıtması amaçlanıyor.
15 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR İÇİN SOSYAL İNCELEME ZORUNLU
Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hâle getirildi.
Sosyal inceleme kapsamında çocuğun aile yapısı, yaşadığı çevre, eğitim durumu, sosyal ilişkileri, psikolojik gelişimi ve suça yönelmesine neden olabilecek koşullar değerlendirilecek.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması durumunda ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hâkimi bu kararın gerekçesini iddianamede ya da mahkeme kararında gösterecek.
Bu düzenlemeyle çocuk hakkındaki adli süreçte yalnızca işlenen fiilin değil, çocuğun içinde bulunduğu sosyal ve psikolojik şartların da daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi amaçlanıyor.
ÇOCUKLAR İÇİN YENİ YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için yeni güvenlik ve yönlendirme tedbirleri getirildi.
Yeni sistemde uygulanabilecek yönlendirme tedbirleri şunlardan oluşuyor:
• Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri
• Dijital risklerden korunma tedbiri
• Kitap ve kütüphane tedbiri
• Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri
• Tütün, nikotin ve alkol bağımlılığıyla mücadele tedbiri
• Kumar ve davranışsal bağımlılıkla mücadele tedbiri
• Uyuşturucu ve uyarıcı maddelerden korunma tedbiri
Bu tedbirlerle ceza sorumluluğu bulunmayan çocukların rehabilitasyonu, eğitimlerinin desteklenmesi ve yeniden toplumsal hayata kazandırılması hedefleniyor.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen çocuklar hakkında da uygun görülen yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik kapsamında uygulanabilecek.
ÇOCUKLARIN SUÇ ÖRGÜTLERİNDE KULLANILMASINA KARŞI YENİ TEDBİRLER
Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden birini, çocukların organize suç örgütleri ve sokak çeteleri tarafından kullanılmasının engellenmesi oluşturuyor.
Özellikle 15-18 yaş grubundaki çocukların suç örgütlerince tetikçi, kurye veya tehdit aracı olarak kullanılmasının önüne geçilmesi amacıyla ceza ve tekerrür hükümlerinde değişiklikler yapıldı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, çocukların suç yapılanmaları tarafından kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurgulayarak şu mesajı verdi:
“Çocuklarımızı suç örgütlerinin, sokak çetelerinin, uyuşturucunun, şiddetin ve dijital dünyanın tehlikelerinden korurken; vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini tehdit eden ağır suçlar karşısında da adaletin gereğini kararlılıkla yerine getireceğiz.”
SİLAHINI ÇOCUĞUN ERİŞEBİLECEĞİ ŞEKİLDE BIRAKANA HAPİS CEZASI
Düzenlemeyle ateşli silahların muhafazasına ilişkin yeni bir ceza hükmü getirildi.
Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, eylemin daha ağır bir suçu oluşturmaması hâlinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilecek.
Bu hükümle özellikle evlerde veya çocukların ulaşabileceği ortamlarda bulunan ruhsatlı ya da ruhsatsız silahların yol açabileceği ölüm ve yaralanmaların önlenmesi hedefleniyor.
ÇOCUKLARA BIÇAK SATIŞINA YASAK
Düzenleme, kesici ve delici aletlerin çocuklara satışına ilişkin de yeni hükümler içeriyor.
Kanun kapsamındaki istisnalar dışında kalan bıçaklar ile kesici, delici veya bereleyici aletlerin 18 yaşından küçüklere satılması; çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanıyor.
Yasağa aykırı hareket edenlere idari para cezası uygulanması ve kabahate konu eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi öngörülüyor. İnternet ve mesafeli satışlar da düzenlemenin kapsamına giriyor.
15 yaşını doldurmamış bir çocuğun bu tür bir aleti taşıması durumunda ise çocuğun üstün yararı gözetilerek koruyucu ve destekleyici tedbir uygulanması için çocuk hâkiminden talepte bulunulabilecek.
AİLENİN SORUMLULUĞU GÜÇLENDİRİLİYOR
Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçuna ilişkin cezalar da artırılıyor.
Aile hukukundan kaynaklanan sorumlulukların ihmal edilmesi sonucunda çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi hâlinde ebeveynlere verilecek cezanın artırılabilmesine imkân sağlanıyor.
Bu değişiklikle çocuğun gözetimi, korunması ve eğitiminden sorumlu aile bireylerinin yükümlülüklerinin daha etkili biçimde yerine getirilmesi hedefleniyor.
GÜRLEK’TEN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN VURGUSU
Adalet Bakanı Akın Gürlek, çocuk adalet sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmaların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde sürdürüleceğini belirtti.
Gürlek, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde; çocuklarımızın güven içinde büyüdüğü, ailelerimizin huzurunun güçlendiği, daha güvenli ve daha adil bir Türkiye için adalet sistemimizi geliştirmeye devam edeceğiz.”
TBMM’YE VE ADALET KOMİSYONUNA TEŞEKKÜR
Kanunun hazırlanması ve TBMM’de kabul edilmesinde emeği bulunanlara teşekkür eden Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin Türkiye ve çocuklar için hayırlı olmasını diledi.
Bakan Gürlek, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kanunun hazırlanması ve yasalaşmasında emeği geçen Gazi Meclisimize, Cumhur İttifakımızın çok kıymetli milletvekillerine, Adalet Komisyonumuza ve katkı sunan tüm kurumlarımıza teşekkür ediyor; düzenlemenin milletimize ve geleceğimizin teminatı çocuklarımıza hayırlı olmasını diliyorum.”
MECLİS GÖRÜŞMELERİNDE FARKLI YAKLAŞIMLAR DİLE GETİRİLDİ
Kanunun TBMM’deki görüşmeleri sırasında siyasi parti temsilcileri düzenlemenin kapsamı konusunda farklı değerlendirmelerde bulundu.
Düzenlemeyi destekleyen milletvekilleri, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önlenmesi, ağır suçlarda caydırıcılığın artırılması ve mağdurların adalet beklentisinin karşılanması gerektiğini vurguladı.
Bazı muhalefet milletvekilleri ise çocukları suça yönelten yoksulluk, eğitimden kopma, aile içi şiddet, ihmal, istismar ve bağımlılık gibi sosyal nedenlere daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini savundu.
TBMM Genel Kurulundaki görüşmelerde, çocuğun korunması ile mağdurun adalet beklentisinin birbirinin alternatifi olmadığı; iki değerin birlikte korunması gerektiği yönünde değerlendirmeler de yapıldı.
RESMÎ GAZETE SÜRECİ BEKLENİYOR
Düzenlemenin TBMM Genel Kurulunda kabul edildiği doğrulandı. Kanunun yürürlüğe girecek hükümleri ve uygulama takvimi, Cumhurbaşkanlığına gönderilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kesinleşecek.
9 Ağustos 2026 tarihinde yapılan taramada düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlandığına ve kanun numarasına ilişkin doğrulanabilir bir kayda ulaşılamadı.
ETİKETLER:Akın Gürlek, Çocuk Koruma Kanunu, adli süreçteki çocuk, suça sürüklenen çocuk, çocuk adalet sistemi, TBMM, çocuk suçları, sokak çeteleri, suç örgütleri, sosyal inceleme
