SON.TV/İSTANBUL
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın “tarladan markete fiyat yolculuğu”nu mercek altına aldığı soruşturmada, fiyatların hangi aşamada ve hangi yöntemlerle yükseltildiğine ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya çıktı.
Başsavcılığın talebi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından hazırlanan 14 Temmuz ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda çiftçi beyanları, müstahsil makbuzları, faturalar, Hal Kayıt Sistemi ve şirket kayıtları karşılaştırıldı.
1.029 ÇİFTÇİNİN BEYANI ALINDI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturmada Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya hal müdürlüklerinden veriler toplandı.
Vergi Denetim Kurulu çalışmaları kapsamında yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Üreticilere ürünlerini gerçekte kaç liradan ve hangi şartlarda tedarikçilere sattıkları soruldu. Bu beyanlar firmaların defterleri, müstahsil makbuzları ve diğer ticari kayıtlarla karşılaştırıldı.
TARLADA 6-8 TL, MAKBUZDA 28 TL
VDK raporlarına yansıyan en çarpıcı örneklerden biri mandalinada ortaya çıktı.
Bir üretici mandalinayı kilogramı 6-8 TL seviyesinde sattığını beyan etti. Ancak aynı ürünün müstahsil makbuzunda 28 TL/kg maliyetle kaydedildiği, firmanın ortalama satış fiyatının ise 31,82 TL/kg olduğu belirlendi.
Bu tabloya göre üreticinin cebine giren bedel ile şirket kayıtlarında görünen maliyet arasında ciddi fark oluştu.
Başka bir mandalina örneğinde üreticinin 12 TL/kg satış beyanına karşılık müstahsil makbuzunda 31,48 TL/kg yer aldığı, şirketin ortalama satış fiyatının ise 31,65 TL/kg olduğu raporlara yansıdı.
ÜZÜM, ELMA VE PATATESTE DE FARK
Kamuoyuna yansıyan VDK raporlarındaki örneklere göre benzer farklılıklar başka ürünlerde de tespit edildi.
Görsellere yansıyan rapor verilerinde çekirdeksiz üzümde üretici beyanı 28-29 TL/kg, müstahsil makbuzu 45 TL/kg, tedarikçi satış fiyatı ise 45,81 TL/kg olarak gösterildi.
Sanayi tipi elmada üreticinin 4-5 TL/kg olarak beyan ettiği fiyatın makbuzda 9,50 TL/kg, tedarikçi satışında 9,74 TL/kg seviyesine çıktığı belirtildi.
Patateste ise üretici beyanındaki 7-12 TL/kg aralığına karşılık müstahsil makbuzunda 20 TL/kg, tedarikçi satışında 21,91 TL/kg rakamlarının yer aldığı görülüyor.
Güncel kaynaklarda da raporlardaki 7-12 TL’lik ürünün 20 TL, 4-5 TL’lik ürünün ise 9,50 TL maliyetle kayda geçirildiği örnekleri aktarılıyor.
200 TON LİMON KAYITTA 633 TONA ÇIKTI
Soruşturma yalnızca ürünlerin fiyatlarına değil, miktarlarına ilişkin kayıtlara da odaklandı.
Paylaşılan rapor görsellerindeki örneklerde 200 ton limonun 633 ton, başka bir üreticinin 126 ton limonunun 328 ton olarak kayıtlara geçirildiği belirtiliyor.
Bir diğer örnekte yaklaşık 60 ton sarımsak üretimi beyan eden üretici adına düzenlenen makbuzlarda çok daha yüksek miktarlar bulunduğuna ilişkin tespit yer alıyor.
Patateste ise üreticinin yaklaşık 400-500 ton üretim beyanına karşılık belgelerde 1.741 ton ürün gösterildiği aktarılıyor.
Bu spesifik miktar örneklerinin tamamını mevcut internet taramasında ikinci bir güçlü kaynaktan ayrı ayrı teyit edemedim. Bu nedenle bunları, paylaştığın soruşturma infografiklerinde yer alan veriler olarak aktarıyorum.
FİYATIN NASIL ŞİŞİRİLDİĞİ MERCEK ALTINDA
VDK raporlarında incelenen modele göre soruşturmanın üzerinde durduğu mekanizma, üreticinin gerçek satış bedeli ile belge üzerinde oluşturulan maliyet arasındaki farkta yoğunlaşıyor.
Raporlara ilişkin güncel haberlerde aktarılan tespitlere göre bazı durumlarda üretici ürünü daha düşük bedelle satarken daha yüksek fiyat veya miktar üzerinden müstahsil makbuzu düzenlendiği; böylece şirketin kayıtlarındaki alış maliyetinin yükseltildiği değerlendirildi.
Şişirilmiş olduğu değerlendirilen maliyet satış fiyatına yaklaştırıldığında şirketin gerçek ekonomik marjının kayıtlarda daha düşük görünmesinin mümkün hale geldiği raporlara yansıdı.
ÖLEN KİŞİLER ADINA DA MAKBUZ İDDİASI
Soruşturma dosyasındaki dikkat çekici tespitlerden biri de hayatını kaybetmiş kişiler adına belge düzenlendiğine ilişkin bulgular oldu.
VDK raporlarını aktaran güncel kaynaklarda hiç ürün satmadığını belirten kişiler ve hayatını kaybeden kişiler adına da milyonlarca liralık müstahsil makbuzları bulunduğu belirtiliyor.
41 ŞÜPHELİ, 22 İLDE 109 ADRES
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, incelemeler sonucunda bazı tedarikçilerin ürün arzını olduğundan düşük, maliyetlerini ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri; sahte müstahsil makbuzlarıyla gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve fiyatları yukarı yönlü manipüle ettikleri yönünde tespitlere ulaşıldığını açıkladı.
Soruşturma kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette arama kararı çıkarıldı.
Soruşturmanın; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütüldüğü açıklandı.
Şüpheliler hakkındaki işlemler devam ettiğinden, soruşturma kapsamındaki tespitler kesinleşmiş mahkeme hükmü niteliğinde değil ve masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.
SORUŞTURMA TÜM YÖNLERİYLE SÜRÜYOR
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmanın tüm yönleriyle titizlikle sürdürüldüğünü bildirdi.
Dosyadaki veriler, “tarladan markete” uzanan zincirde üreticinin gerçek satış bedeli, müstahsil makbuzundaki maliyet, ürün miktarı ve tedarikçinin satış rakamları arasındaki farklılıkların tek tek incelendiğini ortaya koyuyor.
ETİKETLER: #istanbulcumhuriyetbaşsavcılığı #yaşsebzemeyve #vergidenetimkurulu #müstahsilm makbuzu #fiyatmanipülasyonu #mandalina #limon #patates #çiftçi #operasyon
