SON TV / İSTANBUL
Avrupa’nın dört farklı ülkesinde uydu iletişim altyapılarını hedef alan saldırılar, uluslararası istihbarat servislerinin ve güvenlik birimlerinin gündemine oturdu. Ukrayna ordusunun haberleşmesinde kritik rol oynayan Starlink sistemlerine yönelik sabotajlar, Rusya ile Batılı ülkeler arasındaki hibrit savaş tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Alman Der Spiegel dergisinin güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberlerde, Polonya’daki saldırının Türkiye kökenli Daltonlar suç örgütüyle bağlantılı kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği ileri sürüldü. Ancak örgütün saldırılardaki rolü ve Rus istihbaratıyla olası ilişkisi henüz kesinleşmiş değil.
İSVİÇRE’DEN LİTVANYA’YA UZANAN SABOTAJ ZİNCİRİ
15 EYLÜL – İSVİÇRE
İsviçre’nin Leuk kentindeki Brentjong Platosu’nda bulunan uydu yer istasyonunda sabah 06.00’dan hemen önce yangın çıktı. Valais Kanton Polisi olayı doğrularken savcılık soruşturma başlattı. Bölgede İsviçre istihbaratının Onyx sistemine ait tesisler de bulunuyor. Yangının doğrudan Onyx’i hedef aldığı doğrulanmadı.
23 EYLÜL – POLONYA
Varşova yakınlarındaki Wola Krobowska’da bulunan Starlink istasyonunun elektrik sistemi ve yedek jeneratörü kundaklandı. Soruşturma kapsamında Almanya’da iki Türk vatandaşı dahil dört şüphelinin yakalandığı bildirildi. Polonyalı yetkililer saldırının Rus istihbaratı adına düzenlenmiş olabileceğini açıkladı.
9-10 EKİM – BULGARİSTAN
Sofya’nın güneyindeki Starlink antenlerine yönelik kundaklama saldırısında üç anten tamamen kullanılamaz hale geldi, beş anten farklı düzeylerde zarar gördü. Bulgaristan makamları iki Alman vatandaşı hakkında Avrupa yakalama kararı çıkardı. Saldırının 9 Ekim akşamı gerçekleştirildiği açıklandı.
18 EKİM – LİTVANYA
Başkent Vilnius yakınlarındaki Starlink yer istasyonu kundaklanmaya çalışıldı. Yangın kısa sürede söndürüldü, küçük çaplı hasar oluştu ve faaliyetlerde kesinti yaşanmadı. Litvanya makamları olayı Rusya bağlantılı bir sabotaj girişimi olarak değerlendirdi.
POLONYA’DAKİ SALDIRIDA DALTONLAR İDDİASI
Soruşturmanın en dikkat çekici gelişmesi, Polonya’daki sabotajla bağlantılı olarak Almanya’da yakalanan Türk vatandaşlarının Daltonlar suç örgütüyle ilişkilendirilmesi oldu.
Der Spiegel’in farklı ülkelerdeki kaynaklara dayandırdığı iddiaya göre şüpheliler, örgütün mensupları veya örgüt aracılığıyla görevlendirilen kişiler olabilir.
Alman basınında yer alan iddialar, Rus istihbaratının kendi personelini doğrudan riske atmadan Avrupa’daki organize suç ağlarından yararlanmış olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
RUS İSTİHBARATI GRU İÇİN TAŞERONLUK MU?
Sabah Gazetesi’nden Ümit Erkan Demircan’ın paylaşılan değerlendirmesinde öne çıkan ilk senaryo, Rus askeri istihbarat teşkilatı GRU’nun Avrupa’daki sabotaj faaliyetlerinde organize suç örgütlerinden yararlanması ihtimali.
Bu senaryoya göre Rus istihbaratı, kendi görevlilerinin yakalanması halinde ortaya çıkabilecek diplomatik sonuçlardan kaçınmak amacıyla suç dünyasındaki bağlantılarını kullanıyor olabilir.
Polonya makamlarının Rusya’yı işaret eden açıklamaları da bu ihtimali güçlendiren gelişmeler arasında değerlendiriliyor. Ancak iddialar, Rus istihbaratının Daltonlar örgütüne doğrudan talimat verdiğinin kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Moskova ise sabotaj suçlamalarını reddediyor.
BERATCAN GÖKDEMİR’İN RUSYA BAĞLANTISI MERCEK ALTINDA
Tartışmaların merkezindeki isimlerden biri de Daltonlar suç örgütünün lideri olduğu belirtilen, Can Dalton lakaplı Beratcan Gökdemir.
Gökdemir’in 2024 yılında Rusya’da yakalanması ve Türkiye’nin iade talebine ilişkin süreç, Avrupa’daki saldırılarla ilgili iddiaların ardından yeniden gündeme geldi.
Alman basınında, Gökdemir’in Rusya’da korunmuş olabileceğine yönelik güvenlik kaynaklarına dayandırılan iddialar bulunuyor. Bununla birlikte Gökdemir’in sabotaj saldırılarını yönettiğine, planladığına veya Rus istihbaratı adına hareket ettiğine ilişkin kamuoyuna açıklanmış kesin bir yargı kararı bulunmuyor.
İKİNCİ SENARYO: DALTONLAR’DAN KÜRESEL GÜÇ GÖSTERİSİ Mİ?
Ümit Erkan Demircan’ın değerlendirmesinde gündeme getirilen ikinci ihtimal ise organize suç dünyasının kendi etki alanını olduğundan büyük gösterme stratejisi.
Bu senaryoda, Avrupa’daki sabotaj girişimlerinin farklı gruplar tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği, Daltonlar’ın ise sınırlı bağlantılarını kullanarak saldırılarla ilişkilendirilmekten örgütsel prestij elde etmeyi amaçlamış olabileceği değerlendiriliyor.
Böyle bir algının suç örgütünün uluslararası bağlantılarını olduğundan güçlü göstermesine, yeraltı dünyasındaki konumunu pekiştirmesine ve yeni eleman kazanmasına hizmet edebileceği belirtiliyor.
Ancak bu yaklaşım da doğrulanmış bir istihbarat bulgusundan ziyade, örgütün olası motivasyonlarına ilişkin bir değerlendirme niteliği taşıyor.
AVRUPA’NIN EN HASSAS İLETİŞİM ALTYAPILARI NEDEN HEDEFTE?
Starlink’in Ukrayna ordusu tarafından haberleşme, operasyonel koordinasyon ve insansız hava araçlarının kullanımında değerlendirilmesi, uydu iletişim altyapılarını Rusya-Ukrayna savaşında stratejik öneme sahip hale getiriyor.
Polonya ve Litvanya makamları, saldırıların Ukrayna’nın iletişim kapasitesini zayıflatmayı hedefleyen daha geniş bir sabotaj kampanyasının parçası olabileceğini savunuyor.
Litvanya hükümeti de son saldırının ardından kritik altyapı tesislerinde güvenlik önlemlerinin artırılması kararı aldı.
GÖZLER ŞÜPHELİLERİN İFADELERİNDE VE ULUSLARARASI SORUŞTURMADA
Avrupa’da peş peşe yaşanan olayların ardından üç temel soru henüz yanıt bulmadı: Saldırılar tek merkezden mi yönetildi, şüpheliler arasında örgütsel bağlantı var mı ve eylemlerin arkasında yabancı bir istihbarat servisi bulunuyor mu?
Almanya, Polonya ve Bulgaristan’daki soruşturmalar kapsamında elde edilecek dijital veriler, para transferleri, şüpheli ifadeleri ve olası talimat zincirleri, saldırıların gerçek organizasyon yapısının ortaya çıkarılmasında belirleyici olacak.
Şimdilik Daltonlar bağlantısı, uluslararası basında yer alan ciddi bir iddia olarak öne çıkıyor. Suç örgütünün bütün saldırıları yönettiği veya Rus istihbaratının doğrudan taşeronu olduğu ise kesinleşmiş değil.
Sabah Gazetesi Ümit Erkan Demircan‘ın değerlendirmesinde ortaya koyduğu temel soru da bu noktada önem kazanıyor: Avrupa’da devletler arası hibrit savaşın yeni bir suç ortaklığı mı doğuyor, yoksa organize suç dünyası uluslararası krizlerden kendisine güç ve prestij mi devşirmeye çalışıyor?
Bu sorunun yanıtını devam eden soruşturmalar ve yargı süreçleri verecek.
ETİKETLER:#Starlink #Daltonlar #BeratcanGökdemir #Rusya #GRU #İstihbarat #Sabotaj #Polonya #Bulgaristan #Litvanya #İsviçre #ÜmitErkanDemircan #SonTV
