SON TV / ANKARA
Sayıştay Başkanlığının belediyelere yönelik 2025 yılı düzenlilik denetim raporları, yerel yönetimlerde personel istihdamına ilişkin önemli mevzuat aykırılıklarını gündeme taşıdı.
Denetimlerde, belediye şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilen personelin, kanun ve yönetmelikler gereğince memurlar ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gereken zabıta ve itfaiye hizmetlerinde görevlendirildiği belirlendi.
Toplam 26 belediye ve bağlı idarede tespit edilen uygulamalarla ilgili Sayıştay, belediye yönetimlerine mevzuata uygun personel istihdamı konusunda uyarılarda bulundu.
ANAYASA VE DEVLET MEMURLARI KANUNU’NA AYKIRILIK TESPİTİ
Sayıştay denetçilerinin değerlendirmelerinde, Anayasa’nın 128’inci maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümleri esas alındı.
Anayasa’nın 128’inci maddesine göre, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yerine getiriliyor.
Sayıştay, zabıta ve itfaiye teşkilatlarının asli görevlerinin de bu kapsamda bulunduğunu belirtti.
Denetim raporlarında, belediye şirketlerinde işçi statüsünde çalışan personelin doğrudan zabıta ve itfaiye yetkilerini kullanmasının hukuki dayanağının bulunmadığına dikkat çekildi.
MANİSA’DA 835 ŞİRKET İŞÇİSİ ZABITA VE İTFAİYEDE ÇALIŞTIRILDI
Denetimlerde en yüksek personel sayısının Manisa Büyükşehir Belediyesinde olduğu belirlendi.
Sayıştay raporuna göre, Manisa Büyükşehir Belediyesinde hizmet alımı yoluyla istihdam edilen 835 işçi, fiilen zabıta ve itfaiye hizmetlerinde görevlendirildi.
Bu personelin 468’inin itfaiye, 367’sinin ise zabıta hizmetlerinde çalıştırıldığı tespit edildi.
Denizli Büyükşehir Belediyesinde 392 şirket personelinin itfaiye hizmetlerinde görev yaptığı belirlendi.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesinde ise 107 işçinin zabıta, 243 işçinin itfaiye hizmetlerinde çalıştırıldığı kaydedildi.
SAKARYA’DA 224 PERSONEL HAKKINDA TESPİT
Sakarya Büyükşehir Belediyesinde de benzer uygulamalar denetim raporlarına yansıdı.
Belediyede 196’sı itfaiye, 28’i zabıta hizmetlerinde olmak üzere toplam 224 şirket işçisinin görevlendirildiği belirlendi.
Çorum Belediyesinde 13 işçinin zabıta, 20 işçinin itfaiye hizmetlerinde çalıştırıldığı tespit edildi.
Kastamonu Belediyesinde ise şirket üzerinden istihdam edilen 20 personelin zabıta, 9 personelin itfaiye eri olarak görevlendirildiği kaydedildi.
İzmir’in Seferihisar ilçesinde de hizmet alımı kapsamında çalışan 9 personelin fiilen zabıta memuru olarak görev yaptığı belirlendi.
ESENLER’DE ŞİRKET İŞÇİLERİ ZABITA KIYAFETİYLE İŞLEM YAPTI
İstanbul Esenler Belediyesine ilişkin Sayıştay bulguları, denetimlerin en dikkat çekici bölümlerinden birini oluşturdu.
Raporda, zabıta memuru kadrosunda bulunmayan 70 belediye şirketi personelinin zabıta teşkilatında görevlendirildiği belirtildi.
Bu personelin resmî zabıta kıyafetleriyle görev yaptığı ve idari işlemler gerçekleştirdiği tespit edildi.
Ayrıca şirket çalışanlarından bazılarının, belediye başkanlığı onayıyla “sorumlu” unvanı verilerek kadrolu zabıta memurlarının amiri olarak görevlendirildiği belirlendi.
Esenler Belediyesi, söz konusu uygulamanın zabıta personeli yetersizliğinden kaynaklandığını bildirdi.
Belediye yönetimi, “Destek Zabıta Sorumlusu” kapsamında yapılan görevlendirmelerin sonlandırıldığını açıkladı.
DEPREM VE PERSONEL YETERSİZLİĞİ SAVUNMALARI
Sayıştay denetimlerinde belediyelerin uygulamalara ilişkin açıklamaları da değerlendirildi.
Samsun Büyükşehir Belediyesi, şirket personelinin zabıta ve itfaiye birimlerine yardımcı olmak amacıyla görevlendirildiğini bildirdi.
Ancak Sayıştay, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin yalnızca belirli şartlarda ve sınırlı sürelerle memurların büro hizmetlerinde görevlendirilmesine imkân tanıdığını hatırlattı.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi ise 6 Şubat depremlerinin ardından ortaya çıkan acil personel ihtiyacını gerekçe gösterdi.
Belediye yönetimi, itfaiye hizmetlerinin aksamaması için personel görevlendirmesi yapıldığını, söz konusu hizmetlerin memurlar eliyle yürütülmesi amacıyla gerekli işlemlerin gerçekleştirileceğini bildirdi.
Sayıştay, bu açıklamalara rağmen asli ve sürekli kamu hizmetlerinde mevzuata uygun personel istihdamının zorunlu olduğunu vurguladı.
İŞÇİNİN EĞİTİM ALMASI VE RIZA GÖSTERMESİ YETERLİ DEĞİL
Bolu Belediyesi denetim raporunda, şirket işçilerinin zabıta ve itfaiye hizmetlerinde çalıştırılmasına ilişkin hukuki sınırlar ayrıntılı biçimde ele alındı.
Raporda, işçi statüsündeki personelin görevlendirmeye rıza göstermesinin veya ilgili alanlarda eğitim almasının, bu kişilere zabıta ve itfaiye teşkilatlarının asli görev ve yetkilerini kullanma hakkı vermediği belirtildi.
Ayrıca sermayesinin tamamı belediyeye ait şirketlerde istihdam edilen personelin de işçi statüsünün değişmediği ifade edildi.
Bu nedenle belediye şirketlerinde çalışan işçilerin, memurlara özgü idari yetkileri kullanacak şekilde görevlendirilemeyeceği vurgulandı.
BİTLİS’TE KADROLU ZABITA BAŞKA BİRİMDE, ŞİRKET İŞÇİSİ ZABITADA
Bitlis Belediyesine ilişkin Sayıştay raporunda ise farklı bir personel uygulaması tespit edildi.
Belediye iştiraki bünyesinde çalışan bazı şirket işçilerinin fiilen zabıta memuru olarak görevlendirildiği belirlendi.
Buna karşılık zabıta kadrosunda bulunan iki personelin, olağanüstü bir durum bulunmamasına rağmen süresiz olarak başka birimlerde çalıştırıldığı ortaya çıktı.
Belediye yönetimi, zabıta hizmetlerinin ilgili mevzuata uygun biçimde yürütülmesi için düzenleme yapılacağını ve zabıta memuru alımına gidileceğini bildirdi.
SAYIŞTAY RAPORLARINDA YER ALAN DİĞER BELEDİYELER
Denetimlerde Samsun, Kahramanmaraş, Sivas, Çankırı, Bolu ve Bitlis belediyelerinin yanı sıra çeşitli ilçe belediyelerinde de benzer uygulamalar tespit edildi.
Afyonkarahisar’ın Bolvadin, Bitlis’in Mutki ve Tatvan, Düzce’nin Cumayeri, Giresun’un Görele, Kastamonu’nun Araç, Devrekani, Hanönü ve Taşköprü, Sivas’ın Akıncılar ve Zara, Aydın’ın Kuşadası ve İstanbul’un Esenler belediyeleri raporlarda yer aldı.
Konya’nın Güneysınır ve Yalıhüyük belediyelerinde zabıta kadrosunda görevli personel bulunmadığı, zabıta hizmetlerinin diğer personel aracılığıyla yürütüldüğü belirlendi.
Elazığ, Kırşehir ve Kütahya’nın Simav ilçesinde de memurlar eliyle yürütülmesi gereken bazı hizmetlerin şirket işçilerine yaptırıldığı kaydedildi.
İTFAİYEDE HİZMET ALIMININ SINIRLARI HATIRLATILDI
Sayıştay raporlarında, Belediye İtfaiye Yönetmeliği kapsamında hizmet alımı yoluyla gördürülebilecek işlere de dikkat çekildi.
İlgili düzenlemeye göre, itfaiye teşkilatlarında doğrudan hizmet alımıyla yürütülebilecek faaliyetler bina ve tesislerin temizlik ve güvenlik hizmetleriyle sınırlı bulunuyor.
İtfaiyenin yangına müdahale ve diğer asli görevlerinin ise ilgili mevzuata göre atanmış kamu personeli eliyle yürütülmesi gerekiyor.
Zabıta teşkilatlarında da destek hizmetleri ile doğrudan idari kolluk yetkisi kullanılmasını gerektiren görevler arasında hukuki ayrım bulunduğu belirtildi.
SAYIŞTAY’DAN BELEDİYELERE MEVZUATA UYUM ÇAĞRISI
Sayıştay Başkanlığı, denetim raporlarında belediyelerin zabıta ve itfaiye hizmetlerini mevzuata uygun şekilde yürütmesi gerektiğini bildirdi.
Şirket işçilerinin bu teşkilatların asli görev ve yetkilerini üstlenmesine son verilmesi, ilgili hizmetlerde kanuni şartları taşıyan kamu görevlilerinin istihdam edilmesi gerektiği vurgulandı.
Denetim bulguları, belediyelerde personel planlaması, kamu görevlilerinin yetki ve sorumlulukları ile idari işlemlerin hukuki dayanakları bakımından önemli bir tartışmayı gündeme taşıdı.
Sayıştay’ın tespitleri, belediyelerdeki personel görevlendirmelerinin yalnızca hizmet ihtiyacına göre değil, Anayasa ve ilgili mevzuatta belirlenen kurallara uygun biçimde gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
ETİKETLER:#Sayıştay #Belediyeler #Zabıta #İtfaiye #SayıştayRaporu #BelediyeDenetimi #ManisaBüyükşehirBelediyesi #DenizliBüyükşehirBelediyesi #GaziantepBüyükşehirBelediyesi #EsenlerBelediyesi #KamuPersoneli #Mevzuat #SonTV
