Yargı hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ve yargılamaların makul sürede tamamlanması amacıyla önemli bir uygulama daha hayata geçirildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in imzasıyla 30 temmuz 2026 da kurulan yargi hizmetleri etkinli bürosu ile birlikte yargılamalarda gecikmeye neden olan idari ve yapısal sorunların dosya bazında tespit edilmesi ve çözüme kavuşturulması hedefleniyor.
YARGIDA GECİKMEYE KARŞI BAŞSAVCI VE KOMİSYON BAŞKANLARINA ÖNEMLİ GÖREV
“Yargıda sıfır gecikme” modeli kapsamında yürütülen çalışmalarda yalnızca dosyanın yargısal sürecinin değil, yargılamanın uzamasına neden olan idari süreçlerin de yakından takip edilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda HSK tarafından başsavcılar ve komisyon başkanlarına, kendi adliyelerindeki yargılama süreçlerinde yaşanan gecikme ve tıkanıklıkların giderilmesine yönelik daha etkin bir sorumluluk yükleniyor.
GECİKEN DOSYALAR MERCEK ALTINA ALINACAK
Yeni sistemde özellikle çeşitli nedenlerle uzayan ve yargılamanın ilerlemesini engelleyen dosyalar takip edilecek. Dosyalardaki gecikmenin kaynağı tespit edilerek, sorunun adli süreçten mi yoksa kurumlar arası yazışma, tebligat, bilirkişi işlemleri, raporların beklenmesi veya başka bir idari süreçten mi kaynaklandığı belirlenecek. Amaç, gecikmeye neden olan problemin dosyanın ilerleyen aşamalarında büyümesini beklemeden müdahale edilmesi olacak.
HSK DEVREYE GİRECEK
Yeni modelin dikkat çeken unsurlarından biri ise çözülemeyen tıkanıklıkların HSK tarafından doğrudan takip edilmesi olacak. Yargılamadaki gecikmenin giderilemediği veya sorunun kaynağında çözüme kavuşturulamadığı dosyalarla ilgili HSK, sorumlu başsavcı ve komisyon başkanıyla görüşerek sürecin neden uzadığı konusunda bilgi alışverişinde bulunacak. Böylece adliyelerde yaşanan sorunların yalnızca yerel düzeyde takip edilmesi yerine, ihtiyaç duyulması halinde HSK ve Adalet Bakanlığı birimleri tarafından da doğrudan ele alınması sağlanacak.
TEBLİGAT VE BİLİRKİŞİ SORUNLARINA İDARİ ÇÖZÜM
Yeni uygulamanın temel başlıklarından birini ise tebligat ve bilirkişi süreçlerinde yaşanan gecikmeler oluşturuyor. Özellikle yargılamanın devam edebilmesi için başka kurum ve kuruluşlardan bilgi veya belge beklenen dosyalarda, yazışmaların uzun sürmesi nedeniyle ortaya çıkan gecikmelerin giderilmesi için idari tedbirler devreye sokuluyor. Bu kapsamda Emniyet ve hastanelerle gerekli yazışmaların tamamlandığı, beklenen belgelerin adliyelere ulaştırıldığı örnek dosyalar üzerinden de gecikmelerin nasıl giderileceğine ilişkin çalışmalar yürütülüyor.
KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON GÜÇLENDİRİLECEK
Yeni modelle birlikte adliyelerin yalnızca kendi bünyesindeki işleyişi değil, yargılamanın tamamlanabilmesi için koordinasyon kurulması gereken diğer kamu kurumlarıyla ilişkileri de daha yakından takip edilecek. Emniyet, hastaneler ve diğer kamu kurumlarından beklenen bilgi ve belgelerin zamanında gönderilmesi için gerekli koordinasyonun sağlanması hedefleniyor. Böylece hâkim ve savcıların önündeki dosyanın başka bir kurumdan gelecek yazı veya rapor nedeniyle uzun süre beklemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
BAŞSAVCI VE KOMİSYON BAŞKANLARINA AKTİF GÖREV
Sistem kapsamında başsavcılar ve komisyon başkanları, adliyelerinde yargılamaların etkin şekilde yürütülmesinde daha aktif rol üstlenecek. Uzayan dosyaların tespit edilmesi, gecikme nedenlerinin ortaya çıkarılması ve idari nitelikteki problemlerin çözülmesi konusunda gerekli koordinasyonun sağlanması bekleniyor. Özellikle mahkeme veya savcılık biriminin kendi imkanlarıyla gideremediği idari tıkanıklıklarda, adliye yönetiminin ilgili kurumlarla temasa geçerek sorunun çözümüne katkı sunması öngörülüyor.
“HER DOSYADA MAKUL SÜRE” HEDEFİ
Yeni dönemin temel hedefi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması olarak belirlenirken, “her dosyada makul süre, her adliyede etkinlik, yargıda sıfır gecikme” anlayışı öne çıkıyor. Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları aracılığıyla adliyelerde uzayan dosyaların daha sistematik biçimde takip edilmesi, gecikme nedenlerinin sınıflandırılması ve çözülebilecek sorunlara hızlı şekilde müdahale edilmesi hedefleniyor.
TIKANIKLIK KAYNAĞINDA ÇÖZÜLECEK
Yeni sistemle birlikte yargılamanın gereksiz yere uzamasına neden olan sorunların ortaya çıkmasının ardından uzun süre beklenmesi yerine, problemin kaynağında çözülmesi amaçlanıyor. Başsavcılar ve komisyon başkanlarının güçlü koordinasyonuyla adliyelerdeki idari ve yapısal sorunların belirlenmesi, çözülemeyen dosyalarda ise HSK’nın devreye girerek ilgili adliye yönetimiyle doğrudan görüşmesi planlanıyor. Bu mekanizma sayesinde yargılamaların yalnızca hukuki boyutunun değil, sürecin hızını etkileyen idari boyutunun da yakından izlenmesi ve vatandaşın adalet hizmetine daha hızlı ulaşması hedefleniyor. Yeni uygulamayla birlikte yargıda gecikmeye neden olan her bir tıkanıklığın tespit edilmesi, sorumlusunun belirlenmesi ve mümkün olan en kısa sürede çözülmesi esas alınacak.
