YARGIDA YENİ DÖNEM: HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILIĞI SİSTEMİ NE GETİRİYOR?

2023’te yürürlüğe giren reformla birlikte yargı kadrolarında uygulamalı dönem başladı

ÖZEL HABER | SON TV

Türk yargı sisteminde 2023 yılı itibarıyla köklü bir değişiklik hayata geçirildi. Yıllardır tartışma konusu olan “hâkim ve savcı adaylığı” sistemi kaldırılarak yerine daha nitelikli ve uygulama odaklı bir süreç olan “hâkim ve savcı yardımcılığı” modeli getirildi. Bu yeni sistem, mesleğe adım atacak olan yargı mensuplarının daha donanımlı, sahaya hâkim ve kamu hizmeti bilinciyle yetişmesini hedefliyor.

YENİ SİSTEMİN YASAL DAYANAĞI

Hâkim ve savcı yardımcılığı sistemi, 30 Haziran 2022 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7349 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yasal zemin kazandı. Adalet Bakanlığı, bu reformun ardından 2023 yılında ilk kez hâkim ve savcı yardımcıları için alım ilanına çıktı. Yeni sistem, 2023-2024 eğitim-uygulama yılı itibarıyla fiilen başladı.

ESKİ SİSTEMDE NE VARDI?

Önceki sistemde hukuk fakültesi mezunları, yazılı ve sözlü sınavla seçildikten sonra yaklaşık 2 yıl süren bir adaylık süreci geçiriyor, teorik ve kısıtlı pratik eğitimlerle mesleğe atanıyordu. Ancak birçok aday, sahadaki uygulamaları ancak göreve başladıktan sonra öğreniyor, bu da dosya kalitesinde ve yargı hizmetlerinde bazı sorunlara yol açıyordu.

HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILIĞI NE ANLAMA GELİYOR?

Yeni modelde, artık aday yerine “yardımcı” sıfatı kullanılıyor ve süreç üç temel ayağa dayanıyor:

1. Adalet Bakanlığı’nda hazırlık eğitimi

2. Türkiye Adalet Akademisi’nde teorik ve kişisel gelişim eğitimleri

3. Uygulamalı görev süreci

Yardımcılar, artık masa başında değil, doğrudan adliyelerde, mahkeme salonlarında, savcılık bürolarında aktif olarak görev alıyor. Savcı yardımcısı, savcı ile birlikte otopsiye, olay yeri incelemesine, sorguya katılıyor; iddianame taslakları hazırlıyor. Hâkim yardımcısı ise karar taslakları, müzekkereler ve keşif evrakları düzenleyerek fiili tecrübe kazanıyor.

AKADEMİDE 270 SAATLİK YOĞUN EĞİTİM

Türkiye Adalet Akademisi bünyesinde yürütülen eğitimlerde yardımcılar, yalnızca hukuk bilgisi değil, aynı zamanda kişisel ve mesleki gelişim alanlarında da eğitim alıyor. Toplam 270 saatlik bu eğitimlerde;

• Yargı etiği

• Duruşma yönetimi

• İletişim becerileri

• Protokol bilgisi

• Dijital delil inceleme

• Toplumsal duyarlılık

gibi başlıklar yer alıyor.

3 YILLIK YENİ MESLEK YOLCULUĞU

Hâkim ve savcı yardımcılığı süreci, toplam 3 yıl sürüyor. Bu süre zarfında yardımcılar, denetimli ve rehberlik sistemiyle yetiştiriliyor. Eğitimlerin ardından yazılı ve sözlü yeterlilik sınavlarında başarı gösterenler, hâkim veya savcı olarak atanıyor.

İLK MEZUNLAR CÜBBELERİNİ ALDI

2025 yılı Nisan ayında Adalet Akademisi’nden mezun olan ilk dönem hâkim ve savcı yardımcıları, cübbelerini teslim almaya başladı. Cübbe teslimi için son tarih 11 Nisan olarak belirlendi. Mezunlar, artık uygulamalı eğitimlerini tamamladıkları adliyelerde, resmen mesleğe başlayacak.

AMAÇ: SAHAYA HAZIR YARGI MENSUPLARI

Adalet Bakanlığı kaynaklarına göre bu sistemle hedeflenen, “yargıya güveni artırmak ve karar süreçlerini daha şeffaf, hızlı ve hatasız hâle getirmek.” Yargı reformu strateji belgesinde de bu sistemin, “karar kalitesini yükseltecek ve vatandaş memnuniyetini artıracak” bir model olarak benimsendiği vurgulandı.

SON TV olarak yeni sistemin Türk yargısına katkı sunmasını diliyor, görevine ilk adımı atan tüm hâkim ve savcı yardımcılarına başarılar diliyoruz.