MEVLÜT YÜKSEL/SON.TV/ÇANAKKALE
Gelibolu Yarımadası’nın güney ucunda bulunan Morto Koyu’nda çekilen bir video, Çanakkale’nin esrarengiz su altı sesini gündeme taşıdı.
Kaydı yapan kişi, bölgede bulunduğu sırada suyun altından geldiğini düşündüğü elektronik sinyale benzeyen bir ses duyduğunu belirterek, çevredeki bazı kişilerin de bu sesin uzun yıllardır duyulduğunu söylediğini aktardı.
ESRARENGİZ SES 7’NCİ SANİYEDE DUYULUYOR
Morto Koyu’nda kıyıya yakın bir noktada çekilen videonun 7’nci saniyesinde kısa ve belirgin bir “diiit” sesi işitiliyor.
Kaydı yapan kişi yaşadıklarını, “Bu videoyu Çanakkale Boğazı’nın girişinde, Morto Koyu’nda çektim. Suyun altında esrarengiz bir ‘dit’ sesi geliyor. Birkaç kişiye sorduğumda uzun yıllardır duyulduğunu ve anlam veremediklerini söylediler. Acaba nedir?” sözleriyle anlattı.
Görüntülerin sosyal medyada paylaşılmasının ardından sesin doğal bir su altı sesi mi, deniz trafiğinden kaynaklanan mekanik bir gürültü mü yoksa bölgede bulunan bir cihazın akustik sinyali mi olduğu sorusu gündeme geldi.
SESİN KAYNAĞI HENÜZ BİLİNMİYOR
Yapılan açık kaynak taramasında Morto Koyu’nda uzun süredir duyulduğu ileri sürülen bu özel sesin kaynağını açıklayan doğrulanmış bir resmî kayıt veya bilimsel incelemeye ulaşılamadı.
Bu nedenle sesin sonar, akustik işaret cihazı, deniz taşıtı, mekanik ekipman ya da bir deniz canlısından kaynaklandığını kesin olarak söylemek mümkün değil.
Kaynağın belirlenebilmesi için sesin farklı zamanlarda ve noktalarda su altı mikrofonuyla kaydedilmesi; frekansının, tekrar aralığının, şiddetinin ve gemi hareketleriyle bağlantısının incelenmesi gerekiyor.
ÇANAKKALE BOĞAZI’NIN SU ALTI SESİ DAHA ÖNCE ÖLÇÜLDÜ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde yürütülen bir araştırmada Boğaz’ın su altı ses düzeyinin yüksek olduğu ortaya konuldu.
Araştırmada 2022 yılının ilk altı ayında gerçekleştirilen ölçümlerde Çanakkale Boğazı’ndaki su altı ses seviyesinin 41 ile 78 desibel arasında değiştiği, ortalama seviyenin ise 59,8 desibel olduğu kaydedildi.
Çalışmada Kepez Limanı, Feribot İskelesi, Kilitbahir İskelesi ve Eceabat Feribot İskelesi gibi farklı noktalarda ölçümler yapıldı. Araştırmacılar, artan gemi trafiği ve denizlerde kullanılan teknolojik sistemlerin su altı gürültüsünü artırabildiğine dikkat çekti.
Ancak bu araştırma Morto Koyu’ndaki videoda duyulan tekil “diiit” sesinin kaynağını belirlemiyor. Veriler yalnızca Çanakkale Boğazı’nın yoğun bir su altı ses ortamına sahip olduğunu gösteriyor.
2025’TE 44 BİN 468 GEMİ GEÇTİ
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıkladığı verilere göre 2025 yılında Çanakkale Boğazı’ndan 44 bin 468 gemi geçti.
Boğazın uluslararası deniz trafiğinin en yoğun güzergâhlarından biri olması nedeniyle gemi motorları, pervaneler, kavitasyon, yardımcı makineler ve farklı denizcilik sistemleri su altında çeşitli frekanslarda ses oluşturabiliyor.
Bununla birlikte videodaki ses ile o sırada bölgede bulunan herhangi bir gemi veya denizcilik sistemi arasında doğrulanmış bir bağlantı bulunmuyor.
AKUSTİK İŞARET CİHAZI OLABİLİR Mİ?
Su altında kullanılan bazı akustik cihazlar, belirli aralıklarla kısa sinyaller üretebiliyor. Bu sistemler deniz altındaki araçların, dalgıçların veya çeşitli ekipmanların konumlandırılması ve izlenmesi gibi amaçlarla kullanılabiliyor.
Videodaki sesin yapısı ilk dinleyişte elektronik bir sinyali çağrıştırsa da yalnızca telefon veya kamera kaydına bakılarak bunun bir akustik işaret cihazından kaynaklandığı sonucuna varılamaz.
Cihaz ihtimalinin doğrulanabilmesi için ilgili kurumların bölgede böyle bir sistem bulunup bulunmadığına ilişkin açıklama yapması ve uzmanların ham ses kaydı üzerinde spektral analiz gerçekleştirmesi gerekiyor.
SES SUYUN ALTINDAN MI GELİYOR?
Telefon ve kamera mikrofonları yalnızca suyun içindeki sesi değil; kıyıdaki elektrikli cihazları, tekneleri, metal yapıların titreşimlerini ve uzaktaki mekanik sesleri de kaydedebiliyor.
Sesin suyun altından geldiğinin bilimsel olarak doğrulanması için hidrofon olarak bilinen su altı mikrofonuyla kayıt yapılması gerekiyor. Aynı ses farklı noktalarda eş zamanlı kaydedilirse kaynağın yönü ve yaklaşık konumu hakkında daha güvenilir sonuçlara ulaşılabilir.
MORTO KOYU TARİHÎ VE STRATEJİK BİR NOKTADA
Morto Koyu, Çanakkale Boğazı’nın Avrupa kıyısında ve Gelibolu Yarımadası’nın güney ucunda bulunuyor. Çanakkale Savaşları açısından tarihî öneme sahip koy, Boğaz’ın Ege Denizi’ne açılan bölümüne yakın konumuyla da dikkati çekiyor.
Bölgede geçmiş dönemlerden kalan su altı yapıları ve savaş kalıntıları bulunmasına rağmen, videodaki sesi tarihî bir yapıyla ilişkilendiren herhangi bir bilimsel bulgu bulunmuyor.
GÖZLER UZMANLARIN YAPACAĞI İNCELEMEDE
Morto Koyu’nda kaydedilen “diiit” sesinin sırrının çözülebilmesi için videonun orijinal ses dosyasının incelenmesi büyük önem taşıyor.
Kaydın tarih ve saat bilgisi, çekimin tam konumu, hava ve deniz koşulları ile aynı anda bölgeden geçen gemilerin kayıtları birlikte değerlendirildiğinde sesin kaynağına ilişkin daha güçlü veriler elde edilebilir.
Şimdilik Çanakkale’nin konuştuğu esrarengiz sesin kaynağı bilinmiyor. Kesin yanıt için su altı akustiği uzmanlarının bölgede teknik ölçüm ve analiz yapması gerekiyor.
ETİKETLER:#Çanakkale #MortoKoyu #ÇanakkaleBoğazı #EsrarengizSes #SuAltıSesi #DiiitSesi #Gelibolu #Seddülbahir #SuAltıAkustiği #Hidrofon #GemiTrafiği #Denizcilik #ÇOMÜ #SosyalMedya #SonDakika
