SON.TV/ANKARA
Millî İstihbarat Teşkilâtı’nın (MİT) resmî internet sitesindeki “Özel Koleksiyon” sekmesinin “Belgeler” bölümünde, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile dönemin Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill’in Adana görüşmesine ilişkin tarihî bir belge kamuoyunun erişimine sunuldu.
İzmir Merkez Amirliği’nden Millî Emniyet Hizmetleri Başkanlığı’na gönderilen 8 Şubat 1943 tarihli belge, görüşmenin ardından Alman konsolosunun açıklamalarını kayda geçiriyor.
YENİCE İSTASYONU’NDAKİ GÖRÜŞMENİN YANSIMALARI
Belgeye eşlik eden açıklamada, İnönü ile Churchill’in 30–31 Ocak 1943 tarihlerinde Adana Yenice İstasyonu’nda bir araya geldiği belirtiliyor.
İzmir’den gönderilen yazıda, Churchill’in Adana ziyareti üzerine ilk gün büyük telaş gösterdiği bildirilen Alman konsolosunun, 4 Şubat 1943’te yaptığı açıklama aktarılıyor.
Konsolosun bu görüşmede güler yüzlü bir ifadeyle konuştuğu ve büyükelçilikten şifreli bir mesaj aldığını söylediği kaydediliyor.
BÜYÜKELÇİLİKTEN GELEN ŞİFRELİ MESAJ
Belgede aktarılan açıklamaya göre Alman konsolosu, büyükelçilikten gelen mesajda Türk Hükûmeti’nin Alman dostluğundan ayrılmayacağına ilişkin Von Papen’e kesin teminat verildiğinin bildirildiğini söyledi.
Konsolosun sözleri, dönemin yazımıyla şöyle kayda geçirildi:
“Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk Hükûmetinin Alman dostluğundan ayrılmıyacağına dair VON PAPEN’e kat’i teminat verdiği bildiriliyor.”
Söz konusu bilgi, yazıda Alman konsolosunun kendisine ulaşan mesajı aktarması şeklinde yer alıyor.
“SOĞUKKANLILIKLA KARŞILADIĞINI SÖYLEYİNİZ”
Alman konsolosunun, görüşmenin Almanya tarafından nasıl karşılandığına ilişkin açıklaması da belgede bulunuyor.
Konsolos, bu konuda soru sorulması hâlinde Almanya’nın görüşmeyi büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığının söylenmesini istedi.
Belgede bu açıklama, dönemin yazımıyla şöyle aktarıldı:
“Bundan başka dostlarınız sizden bu mülâkat hakkında biz Almanların ne düşündüğünü soracak olurlarsa Almanya’nın bu mülâkatı büyük bir souk kanlılıkla karşıladığını söyleyiniz.”
8 ŞUBAT TARİHLİ YAZIDA 12 ŞUBAT KAYIT DAMGASI
Belgenin sağ üst bölümünde 8 Şubat 1943 tarihi, üst kısmındaki kayıt damgasında ise 12 Şubat 1943 tarihi yer alıyor.
Yazıda ayrıca 4 Şubat 1943 tarihli, “B. 292” ibareli önceki yazıya atıf yapılıyor.
Millî Emniyet Hizmetleri Başkanlığı’na hitaben hazırlanan metin, “Saygılarımla arzeylerim” ifadesiyle sona eriyor. Alt bölümünde İzmir Merkez Amirliği’ni belirten “Z. M. Â.” kısaltması bulunuyor.
BELGE KAMUOYUNUN ERİŞİMİNE AÇIK
Tarihî yazının görüntüsü ve içeriğine ilişkin açıklama, MİT’in resmî internet sitesindeki “Özel Koleksiyon – Belgeler” bölümünde kamuya açık olarak yer alıyor.
Açıklamada belgenin tarihi, gönderildiği kurum ve İnönü–Churchill görüşmesinin Alman diplomatik çevrelerindeki yansımalarını içerdiği bilgisi bulunuyor.
ETİKETLER:
#MİT #MillîİstihbaratTeşkilâtı #İsmetİnönü #WinstonChurchill #AdanaGörüşmesi #YeniceGörüşmesi #TarihîBelge #MİTArşivi #SonTV
