SON TV / ANKARA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uzun yıllar aynı iş yerinde çalışan işçilerin kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin önemli bir karara imza attı.
Bursa’da özel bir şirkette 33 yılı aşkın süre muhasebe ve mali işler müdürü olarak görev yapan ve 2016 yılında hayatını kaybeden çalışanın mirasçıları tarafından açılan davada, yıllık izin ücretinin nasıl hesaplanacağı tartışma konusu oldu.
Yüksek Mahkeme, çalışanın bütün yıllık izinlerini kullanmadığı varsayımıyla yapılan hesaplamayı hatalı buldu. Dava dilekçesindeki ifadeler ile işçinin şirketteki görev ve yetkilerini birlikte değerlendiren Yargıtay, izin hakkının üçte birinin kullanılmış kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ KARARI BOZDU
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 30 Mayıs 2024 tarihli, 2024/5412 esas ve 2024/9414 karar sayılı ilamında, işçilik alacaklarının hesaplanmasında tarafların dava dilekçelerinde ileri sürdükleri olayların dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Kararda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenen vakıalarla bağlılık ilkesine dikkat çekildi.
Yüksek Mahkeme, ilk derece mahkemesinin çalışanın 33 yıllık hizmet süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığını kabul ederek hesaplama yapmasını hukuka aykırı buldu.
33 YIL AYNI ŞİRKETTE ÇALIŞTI
Davaya konu olayda, Necmi Uzuner isimli çalışan, 1 Eylül 1982 tarihinden 31 Ocak 2016 tarihindeki vefatına kadar aynı şirkette muhasebe ve mali işler müdürlüğü yaptı.
Çalışanın hayatını kaybetmesinin ardından ailesi, ödenmediğini ileri sürdüğü işçilik alacaklarının tahsili için dava açtı.
Mirasçılar, çalışanın yoğun iş temposu nedeniyle yıllık izinlerinin büyük bölümünü kullanamadığını belirtti.
Dava kapsamında kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının işverenden tahsil edilmesi talep edildi.
AİLESİ 15 BİN LİRA MAAŞ ALDIĞINI İLERİ SÜRDÜ
Davacı aile, çalışanın son aylık ücretinin net 15 bin TL olduğunu, ancak ücretin bir bölümünün banka aracılığıyla, diğer bölümünün elden ödendiğini ileri sürdü.
Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen ücretin gerçek kazancı yansıtmadığı iddia edildi.
İşveren ise çalışanın ücretinin bordrolarda belirtildiği şekilde olduğunu savundu.
Ayrıca yıllık izinlerin kullanıldığını, kullanılmayan izinlerin karşılığının ise ödendiğini öne sürerek davanın reddini istedi.
YEREL MAHKEME AİLEYİ HAKLI BULDU
Davaya bakan İş Mahkemesi, işverenin yıllık izinlerin kullanıldığını veya karşılığının ödendiğini gösteren yeterli yazılı belge sunamadığını değerlendirdi.
Mahkeme, çalışanın uzun hizmet süresini ve mirasçıların beyanlarını dikkate alarak yıllık izin alacağını kabul etti.
Kıdem tazminatı talebinin de kabulüne karar verilirken asgari geçim indirimi alacağı talebi reddedildi.
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi de ilk derece mahkemesinin kararını uygun buldu.
Ancak uyuşmazlık, işverenin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay’a taşındı.
YÜKSEK MAHKEMEDEN ÜÇTE BİR ÖLÇÜTÜ
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dosyadaki en önemli ayrıntılardan birinin dava dilekçesinde kullanılan ifadeler olduğuna dikkat çekti.
Davacıların, murisin yıllık izinlerinin tamamını kullanmadığını değil, büyük bölümünü kullanmadığını ileri sürdükleri belirlendi.
Yüksek Mahkeme, işçinin şirkette muhasebe ve mali işler müdürü olarak görev yapmasını da değerlendirdi.
Çalışanın unvanı ve konumu gereği yıllık izin kayıtlarını düzenleme veya düzenlettirme yetkisine sahip olduğu belirtildi.
Bu iki hususu birlikte değerlendiren Yargıtay, yıllık izin hakkının üçte birinin kullanılmış sayılması gerektiği sonucuna ulaştı.
Buna göre kullanılmayan yıllık izin ücreti, toplam hak edilen izinlerin üçte ikisi esas alınarak yeniden hesaplanacak.
GERÇEK MAAŞIN BELİRLENMESİNİ DE İSTEDİ
Yargıtay, yalnızca yıllık izin hesabını değil, çalışanın gerçek ücretinin belirlenmesi konusunda yapılan incelemeyi de yetersiz buldu.
Dosyadaki banka hareketleri, ücret bordroları, tanık anlatımları ve emsal ücret araştırmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret edildi.
Özellikle aynı şirkette finans müdürü olarak çalıştığı belirtilen tanığın yeniden dinlenmesi gerektiği vurgulandı.
Tanıktan, hem kendi ücretine hem de hayatını kaybeden çalışanın aylık kazancına ilişkin ayrıntılı bilgi alınması istendi.
Yüksek Mahkeme, bütün deliller değerlendirildikten sonra çalışanın gerçek ücretinin tespit edilmesi gerektiğine karar verdi.
YILLIK İZİN HESAPLAMASINDA DİKKAT ÇEKEN GEREKÇE
Kararın hukuki dayanağını, hâkimin taraflarca ileri sürülen vakıalarla bağlı olması ilkesi oluşturdu.
Yargıtay, işveren tarafından izinlerin kullanıldığına ilişkin belge sunulmamasına rağmen, davacıların dilekçesindeki ifadelerin göz ardı edilemeyeceğini değerlendirdi.
Böylece dava dilekçesinde kullanılan ifadeler ile çalışanın iş yerindeki görevinin, yıllık izin alacağının hesaplanmasında birlikte dikkate alınması gerektiği ortaya konuldu.
HER ÇALIŞAN İÇİN OTOMATİK İNDİRİM ANLAMINA GELMİYOR
Yargıtay’ın kararı, uzun süre çalışan herkesin yıllık izin alacağından kendiliğinden üçte bir oranında indirim yapılacağı anlamına gelmiyor.
Söz konusu oran, incelenen dosyanın özelliklerine, mirasçıların dava dilekçesindeki açıklamalarına ve çalışanın şirketteki konumuna dayanıyor.
Bu nedenle benzer uyuşmazlıklarda işçinin yıllık izin kayıtları, tarafların beyanları, iş yerindeki görev ve yetkileri ile diğer delillerin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
DOSYA YENİDEN YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLDİ
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 30 Mayıs 2024 tarihinde oy birliğiyle verdiği kararla Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu reddeden kararını ortadan kaldırdı.
İlk derece mahkemesinin hükmü de bozuldu.
Dosya, çalışanın gerçek ücretinin yeniden araştırılması ve kullanılmayan yıllık izin alacağının Yargıtay’ın belirlediği esaslar doğrultusunda hesaplanması için ilgili mahkemeye gönderildi.
Karar, işçilik alacakları davalarında yıllık izinlerin ispatı, dava dilekçesindeki ifadelerin bağlayıcılığı ve uzun süreli çalışma dönemlerine ilişkin hesaplamalar bakımından dikkat çekici bir hukuki değerlendirme olarak öne çıktı.
ETİKETLER:#Yargıtay #Yargıtay9HukukDairesi #EmsalKarar #Yıllıkİzin #İşHukuku #İşçiHakları #İşMahkemesi #İşçilikAlacakları #Hukuk #SonTV
